Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri A.Ş. yani TEKEL MHP-DSP-ANAP döneminde özellestirilmistir.
Simdi bakmayin siz iscinin yaninda olduklarina,gercekleri belgeleri ile acikliyoruz.
1992 yılından AK Parti dönemine kadar yapılan özelleştirmelerden dolayı 20 bine yakın kişi işsiz kalmıştı. AK Parti, 4C uygulaması ile bu insanları istihdam edildi.
ÖZET BİLGİ NOTU
- TEKEL’in özelleştirilmesi kararı 5 Şubat 2001 tarihinde dönemin Başbakanı Sayın Bülent Ecevit ile Başbakan Yardımcısı Devlet Bahçeli’nin de imzalarının bulunduğu 2001/06 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararıyla alınmıştır.
- TEKEL destekleme, tütün alım hizmetleri ve uhdesindeki diğer kamu görevleri AK Parti döneminden önceki hükümetler tarafından 9 Ocak 2002 tarih ve 4733 sayılı Kanunla kaldırılmıştır.
- 1992 yılından AK Parti dönemine kadar yapılan özelleştirmelerden dolayı 20 bine yakın kişi işsiz kalmıştı. AK Parti, 4C uygulaması ile bu insanları istihdam edildi.
- Özelleştirme Yüksek Kurulu, 31 Mart 2003 tarihinde 2003/12 sayılı Kararla, TEKEL’in yeniden yapılandırılması kararı aldı.
- TEKEL, 2003 yılında ihaleye çıkarıldı. Şubat 2004 tarihinde Alkollü içkiler ile ilgili kısım devredildi. Ancak sigara ile ilgili kısmına alıcı çıkmadı. Sigara ise 2004’te ve 2007’de yapılan ihalelerde de alıcı bulamadı.
- Fakat daha sonra 2008 yılında sigara da özelleşti.
- TEKEL’de yıllara göre istihdam rakamları:
- �
- 1980………….80 bin
- 1985………….50 bin 884
- 2000…………..30 bin 550
- 2002…………..24 bin 231
- 2004…………..17 bin 239
- 2008…………..11 bin 644
- 2009…………..10 bin 856
- TEKEL’de ücret durumu: TEKEL’de çalışanların ortalama giydirilmiş ücreti 3.103.80 TL olarak hesaplanmıştır.
- 31.10.2010 tarihinde tüm çalışanların ihbar ve kıdem tazminatları ödenerek süreç tamamlanacak. 8 bin 364 kişiye, kişi başı 40 bin TL olmak üzere toplam 350 milyon TL ödeme yapılacaktır.
- Hükümetimiz, çalışanlara özelleştirmelerden sonra alıcı firmalarda çalışmaya devam etmelerini önermiştir. Sadece sigarada BAT firmasında tüm çalışanlar içinde 350 kişi bu teklifi kabul etmiştir.
- Hükümetimiz işçilere ayrıca Dünya Bankasının Sosyal Destek Projesi çerçevesinde değerlendirme teklifini de götürmüştür. Ancak bu öneriye de çalışanlar arasında ilgi gösterilmemiştir.
- İşçilerimize, Öncelikli İş Belgesi verilmesi önerilmiştir. Bu belge ile işçilerimize İş Kur vasıtasıyla kamu kurumlarına sınavsız olarak müracaat etme imkanı sağlanmıştır.
- AK Parti Hükümeti, bizden önceki döneme ait özelleştirme kapsamındaki bütün işçilerimize ait bütün haklarını ödemiş ve işçilerimizi 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4/C kapsamına almıştır. Aynı uygulama, bu işçilerimize de uygulanacaktır.
- Kamuya geçirilen işçilere eğitim durumlarına göre günün şartlarına uygun maaşlar bağlanmıştır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Ömer DİNÇER, yaptığı son açıklamada işçilerin maaşlarına yapılan zam oranlarını açıklamıştır. Bu kapsamda çalışanların çalışma süresi 10 aydan 11 aya çıkarılmıştır. İlköğretim mezunlarının maaşları yüzde 17.4 oranında 114 lira artırılarak 658 liradan 772 liraya, Lise mezunlarının maaşları yüzde 15.8 oranında 116 lira artırılarak 856 liraya, yükseköğrenim mezunlarının maaşları yüzde 14.3 oranında 117 lira artırılarak 938 liraya yükseltilmiştir.
Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri A.Ş.
DETAYLI BİLGİ NOTU
Bilindiği üzere; Tütün, Tülün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TEKEL), Sayın Bülent ECEVİT’n Başbakanlığı döneminde üzerinde Sayın Devlet BAHÇELİ’nin de imzasının olduğu 5 Şubat 2001 tarih ve, 2001/06 sayılı Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararı’yla özelleştirme kapsam ve programına alınmış, ve yine aynı şekilde o dönemki Özelleştirme Yüksek Kurulu tarafından 2002/06 sayılı Karar’la da- özelleştirme stratejisi belirlenmiştir. Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun 31.03.2003 tarihlî ve 2003/12 sayılı Karan ile özelleştirme işlemlerinin kolaylaştırılmasını teminen TEKEL’in yeniden yapılandırılmasına karar verilmiştir
Kurulusun en önemli iki faaliyet alanı olan “alkollü içkiler” ve “sigara” sektörlerinde faaliyette bulunan bağlı ortaklıkları, ilk kez 2003 yılında özelleştirme ihalesine çıkmış, bu İhale döneminde sigara sektöründeki bağlı ortaklığa uygun teklif gelmemiştir. Ancak, alkollü içkiler alanında faaliyet gösteren ortaklık, gelen tekliflerin değerlendirilmeyi sonunda özelleştirilmiş ve Şubat 2004 ayında yatırımcıya devredilmiştir,
Sigara Şirketi İçin yapılan ikinci denemeden de olumlu sonuç elde edilememesi üzerine, sigara üretim işiyle ilgili varlıkların ve markaların özelleştirilmesi konusunda yeniden başlatılan çalışmaları takiben 2007 yılında tekrar ihaleye çıkılmıştır. Bu defa ihaleden uygun teklif elde edilmiş ve ihaleye konu varlık ve markalar, 24.06.2008 tarihinde imzalanan devir sözleşmesini takiben yatırımcıya devredilmiştir.
Faaliyette bulunduğu sektörlerde ekonomik anlamda tekel olan Kuruluşun tarihsel olarak, ekonomiye katkıları ve ekonomik büyüklüklerdeki yeri bellidir. İstihdam boyutuyla baktığımızda 1980′lerde yaklaşık 80.000 kişi ile istihdamla önemli bir yer tuttuğu, ancak zaman içerisinde çalışan sayısında sürekli bir gerilemenin yaşandığı gözlenmektedir.
Bu kapsamda 1985 yılı sonu İtibariyle 50.884 olan toplam işçi sayısının 2000 yılı sonuna kadar 30.550’ gerilediğini, 2002 sonunda 24.23.1, 2004 sonunda 17.239, 2008 sonunda 11.644 olduğunu görmekteyiz. Keza, kadrolu ve sözleşmeli personel sayılarında da aynı trendi görebilmekteyiz. Buna göre; 2000 yılı sonunda 6.042 olan kadrolu ve sözleşmeli personel toplamının, 2002 sonunda 5.122, 2004 sonunda 3.991 ve 2008 sonunda 2.015 olduğunu görmekteyiz.
Kuruluş bünyesinde, 01.1.2.2009 tarihi İtibariyle; 158 kadrolu, 1.196 sözleşmeli personel ile 10.856 işçi olmak üzere toplam 12.210 personel istihdam edilmektedir.
Kuruluş bünyesinde istihdam edilmekte olan bir işçinin “ortalama giydirilmiş maliyeti” 3.103,80 TL olarak hesaplanmıştır.
TEKEL’de yapılan özelleştirme çalışmaları neticesinde;
- TEKEL Alkollü İçkiler A.Ş., 27.02.2004 tarihinde imzalanan Hisse Satış
Sözleşmesi ile MEY İçki Sanayii ve Tic. A.Ş.’ne devredilmiştir. Bu özelleştirme
uygulaması neticesinde; kamu alkol üretim ve dağıtım işinden tamamen
çekilmiştir. - TEKEL Sigara, 24.06.2008 tarihinde imzalanan Satış Sözleşmesi ile BAT
Tütün Mamulleri Sanayi ve Ticaret A .Ş’ne devredilmiştir. Bu özelleştirme
uygulaması neticesinde; kamu sigara üretim ve dağıtım isinden tamamen
çekilmiştir. - TEKEL’in bağlı ortaklığı TEKA Puro Üretim A.Ş. ile TEKEL’in puro
markalan ve bunların üretimine ilişkin varlıklar, 31.10.2005 tarihinde imzalanan
Salış ve Devir Sözleşmesi İle İstanbul Türün Mamulleri Sanayi ve Ticaret
A.Ş.’ne 1.325.000 ABD Doları özelleştirme bedeli üzerinden devredilmiştir. Bu özelleştirme uygulaması neticesinde; kamu sigara puro üretim işinde»
tamamen çekilmiş bulunmaktadır.
4. TEKEL’in pipo ve nargile tütün üretimi kısmı 31.10.2005 tarihinde imzalanan
Satış ve Devir Sözleşmesi ile İstanbul Tütün Mamulleri Sanayi ve Ticaret
A.Ş.’ne devredilmiştir. Bu özelleştirme uygulaması neticesinde; kamu pipo
ye nargile tütünü üretim isinden tamamen çekilmiş bulunmaktadır.
5. Çankırı Kaya 16,10,2003 tarihli Sözleşme ile, Tuzluca Kaya Tuzlası,
22.09.2004 tarihli Sözleşme ile Sekili Kaya Tuzlası. 23.09.2004 tarihli
Sözleşme ile, Kristal Tuz A.Ş. ve Kağızman Kaya Tuzlası, 10.02.2005 tarihli
Sözleşme ile devredilmiştir. Bu özelleştirme uygulamalar neticesinde; kamu
kav» tuzu üretim ve dağıtım işinden tamamen çekilmiş bulunmaktadır.
6. Tuz Gölü sahasında, yer Kaldırım Göl Tuzlası, 26.01.2006 tarihli Satış ve Devir Sözleşmesi ile Kayacık Gül Tuzlası, 26.01.2006 tarihli Satış ve Devir Sözleşmesi ile Yavşan Göl Tuzlası ise 02.03.2006 tarihli Satış ve Devir Sözleşmeği ile özel sektöre devredilmiştir. Bu özelleştirme uygulamaları neticesinde, TKEL Tuz Sanayi Müessesesi Mildürlüğü lağvedilmiş olup kamu göl tuzu üretim ve dağıtım İşinden tamamen çekilmiştir.
7. Deniz Tuzlularından olan Ayvalık ve Çamaltı Tuzlalarının özelleştirilmelerine yönelik ihaleler 17.12.2009 tarihinde yapılarak ihaleler teknik olarak tamamlanmıştır. Bu özelleştirme uygulamalarının tamamlanması sonrasında kamu tuzu üretim ve dağıtım işinden tamamen çekilmiş olacaktır.
Gerçekleştirilen özelleştirme İşlemleri neticesinde; Özelleştirme Yüksek Kurulunun 02/11/2009 tarihli ve 2009/61 sayılı Kararıyla;
Kuruluşun destekleme tütün alımı hizmetleri ve uhdesindeki diğer kamu görevleri AK Parti döneminden önceki hükümetler tarafından 9 Ocak 2002 tarih ve 4733 sayılı Kanunla kaldırılmıştır. Tütün alımlarının Sigara Sanayi İşletmeleri ve Ticareti A.Ş.’ne bağlı Sigara Fabrikalarının ihtiyacını karşılayacak seviyeye inmesi;
Ancak;
- Sigara Fabrikalarının özelleştirilme işlemlerinin 24.06.2008 tarihinde
tamamlanması, - Sigara Fabrikalarının özelleştirilmesi nedeniyle iş yükünün asgari
düzeye inmesi, - Yaprak Tütün İşletmeleri ve Ticareti Dairesi Başkanlığına bağlı taşra
teşkilatındaki atıl istihdam nedeniyle bunların küçültülme ihtiyacının
had safhada olması, - Üreticiden satın alınan tütünlerin alım ve ambarlama işlemlerinin Haziran 2009 ayı itibariyle tamamlanması,
- Stoklarda bulunan yaprak tütün miktarının eski yıllara oranla asgari
düzeye inmesi, - İşçilik maliyetlerinin, stoklarda bulunan tütünlerin piyasa değerinin
çok üzerinde olması,
7. Mevcut durumuyla Özelleştirme Fonuna yüksek miktarda finansman yükü (ayda yaklaşık 40 Milyon TL maaş ve ücret ödemesi) yüklüyor olması,
Nedenleriyle, Yaprak Tütün İşletme Müdürlüklerinin, Yaprak Tütün İşleme Fabrika ve Atölyelerinin, Yaprak Tütün Bakım Amirliklerinin belli bir program dahilinde kapatılmaları öngörülmüş bulunmaktadır.
Buna göre;
1- Tütün üretim ve alım faaliyetlerinin sona ermesi nedeniyle 2010 yılı sonunda
tütün stoku da kalmayacağı öngörüldüğünden, tütün ambarlama, bakım, satış,
sevk faaliyeti biten, işgücü ve işyeri itibariyle atıl hale gelen; öncelikle
birinci aşamada 39 adet (B) Grubu Yaprak Tütün İşletme Müdürlüğü İle
3 adet Yaprak Tütün Bakım Amirliğinin faaliyetine son verilecektir.
2- İkinci aşamada, ise bağlı birimlerinin tasfiye işlemlerini, tamamlamış olan,
tütün üretim ve alım faaliyeti kalmayan, tütün ambarlama, bakım, satış ve
sevk faaliyetler; biten, işgücü ve işyeri itibariyle atıl hale gelecek olan 13
adet (A) Grubu Yaprak Tütün İşletme Müdürlüğü’nün faaliyetine de son verilecektir.
Sonuç olarak; depolama kapasitesi yüksek, Liman ve gümrük muhallerine yakın, modern ve tütün depolamaya en elverişli depolara sahip İzmir Yaprak Tütün İşletme Müdürlüğü, anılan ÖYK Kararı uyarınca personel sayıyı da azaltılarak mevcut tütünlerin bakımı, satışı, sevki ve diğer işleri yürütebilmek üzere görevlerine bir süre daha devam edecektir.
Tüm süreç sona erdiğinde İzmir Yaprak Tütün İşletme Müdürlüğü de kapatılarak TEKEL ve dolayısı ile kamu bu sektörden de tamamen çekilmiş olacaktır.
Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararı uyarınca, yasal bildirim ve birikmiş izinler de kullandırılarak 3,1.01.2010 tarihi itibariyle ihbar ve kıdem tazminatlar) ile varsa Kanun ve Toplu iş Sözleşmesinden doğan tüm alacakları peşin olarak ödenmek suretiyle iş akdi feshedilecek işçi sayısı; 8.364 kişi olarak belirlenmiştir. Bu işçilerin tamamı gayrifaaİ Yaprak Tütün Birimlerinde atıl durumda olan işçiler olup, bunlardan 3.758′i daha önce özelleştirilen Sigara Fabrikaları ile kapatılan Pazarlama ve Dağıtım Başmüdürlüklerinden nakledilmişi ve birimlerinde istifade edilememiş işçilerdir.
Bu işçilerden 2,742 kişi özelleştirilen sigara fabrikalarından (Adana Sigara Fabrikasından 342 işçi, Ballıca Sigara Fabrikasından 625 işçi, Bitlis Sigara Fabrikasından 132 işçi, İstanbul Sigara Fabrikasından 644 işçi Malatya Sigara Fabrikasından 178 işçi ve Tokat Sigara Fabrikasından 821 işçi) 1.183 kişi de kapatılan Pazarlama ve Dağıtım Başmüdürlüklerinden Yaprak Tütün İşletme Müdürlükleri bünyesindeki tütün depolarına nakledilmişlerdir. Özelleştirilen sigara fabrikalarında sadece 350 işçi BAT firması ile çalışmayı kabul etmiştir.
Ayrıca, Dünya Bankası Özelleştirme Sosyal Destek Projesi kapsamında TEKEL İşletmelerinde çalışan sayısının çok olması nedeniyle Öncelikli olarak sendika temsilcileri ile görüşülmüş, projeler anlatılmış, TEKEL Yöneliminin de içinde olduğu üst düzey yönetimine bilgi verilerek projenin nasıl tanıtabileceğine ilişkin strateji geliştirilmiştir. Bu çerçevede TEKEL işletmeleri ziyaret edilmiş, bu ziyaretlerde bizzat sendika yöneticileri ve işyeri temsilcilerine proje ile neler yapılabileceği konusunda görüşmeler yapılmış ancak sendika ve TRKEL çalışanları yeterli ilgiyi göstermemişlerdir.
Söz konusu işçiler, talepleri de dikkate alınmak suretiyle, sosyal ve ekonomik gerekler noktasında, özelleştirme mağduriyetine son vermek üzere 2004 yılı Ekim ayından itibaren uygulamaya konulan şekilde, kamuoyunda kısaca 4/c olarak bilinen usulde ekonomiye kazandırılacaklardır.
Kıdem, ihbar ve diğer akçeli hakları ödenerek iş akdi feshedilecek 8.364 işçiye 29 Ocak 2010 tarihinde hesaplarına yatırılmak suretiyle yaklaşık 350 Milyon Lira Ödeneceği hesaplanmaktadır. Böylece çalışan kişi başına yaklaşık 40.000 TL peşin ödeme yapılacaktır.
Bu kapsamda, kapatılan birimlerde istihdam edilmekte olan kadrolu ve sözleşmeli personelin tamamının ihtiyaç bulunan diğer kamu kurum ve kuruluşlarında istihdamları, dolayısıyla ekonomiye kazandırılmaları sağlanacaktır.
Ak Pati hükümetinin 2004 yılında yaptığı bir düzenleme ile sadece bu dönem deği) 1992 yılında bu tarafa özelleştirme nedeniyle işini kaybetmiş olanların da yararlanacağı şekilde bu kapsamda, bugüne kadar yaklaşık 20,000 civarında kişi kamu kurum ve kuruluşlarında istihdam edilmiştir. Bu şekilde istihdam edilenlerin ellerine ayda yaklaşık 600 ila 850 TL arasında net ücret geçmekledir.
Diğer taraftan bu kişilere Kamu’da öncelikli iş belgesi verilerek Kamu kurumlarının işçi alımlarına İş KUR vasıtasıyla sınavsız olarak müracaat etmelerine imkân da sağlanmaktadır.
